سنایی غزنوی

نام: مجدود بن آدم سنایی غزنوی

القاب: حکیم سنایی، حکیم بزرگ، ابوالمجد

در سال ۴۷۳ هجری قمری برابر با ۱۰۸۰ میلادی در شهر غزنی زاده شد

سنایی بخشی از دوران جوانی‌اش را در شهرهای بلخ، سرخس، هرات و نیشابور گذراند. می‌گویند در زمانی که در بلخ بود به کعبه رفت. وی در نهایت به زادگاه خود غزنی بازگشت و تا آخر عمر در آنجا ماند

سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار فارسی زبان و اهل سنت می‌باشد

چنانکه ازشعر سنایی برمی‌آید او به غالب دانش‌های دوران خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر داشته و استاد بوده است.

سنایی بسیاری از مفاهیم و مضامین بلند اخلاقی و عرفانی را برای نخستین بار، با اشعاری سحرآمیز، سهل و دلنشین وارد ادبیات کهن فارسی نمود

سنایی نیز مانند دیگر شاعران اهل سنت اشعاری در مدح خلفای راشدین دارد از جمله این ابیات:

صادقی باید که چون بوبکر در صدق و صواب

زخم مار و بیم دشمن از بن دندان کشد

یا نه چون عمر که در اسلام بعد از مصطفا

از عرب لشکر ز جیحون سوی ترکستان کشد

پارسایی کو که در محراب و مصحف بی گناه

تا ز غوغا سوزش شمشیر چون عثمان کشد

حیدر کرار کو کاندر مصاف از بهر دین

در صف صفین ستم از لشکر مروان کشد

سنایی تأثیری عمیق بر مولوی داشته چنانکه مولوی، عطار نیشابوری و سنایی غزنوی را به‌منزله‌ روح و چشم خود می‌دانست: عطار روح بود و سنایی دو چشم او … ما ازپی سنایی و عطار آمدیم

سنایی در سال ۵۴۵ هجری قمری برابر با ۱۱۵۰ میلادی غزنی چشم از این دنیا فرو بست

سنايي به غیر از دیوان قصیده و غزل و ترکیب و ترجیع و قطعه و رباعی، با مثنوي‌هایش نیز مشهور است. این مثنوی‌ها عبارتند از: حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامه بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشق‌نامه و عقل‌نامه