انوری ابیوردی

نام: محمد بن محمد انوری

کنیه: اوحد الدین

القاب: حجة الحق، پیامبر قصیده‌سرایان

در اواخر قرن پنجم یا اوایل قرن ششم هجری قمری در شهر ابیورد زاده شد

در جوانی، برای مدتی در مدرسه منصوریه توس به دانش آموختن علم‌ها پرداخت و دانش‌های عقلی و نقلی از قبیل فلسفه، اخترشناسی، موسیقی، ریاضیات، پزشکی، منطق و ادبیات عرب را فرا گرفت

انوری استاد قصیده سرای شعر پارسی است و شهرت وی به دلیل قصاید و توانایی بالای پردازش ادبی اوست

توان بالای انوری در بکارگیری اصطلاحات ادبی و عبارات لطیف و معانی بلیغ موجب شده تا بزرگان ادب ایران با او به دیده احترام نگاه کنند. کسانی مانند نظامی عروضی، جامی، آذر بیگدلی او را از بزرگان ادب فارسی دانسته‌اند.

انوری از دانشمندان نامور روزگار خود به‌شمار می‌رود و اشعارش، در بردارنده دانش‌ها و معارف آن دوران است

وی در اواخر عمر زهد پیشه کرد و از ملازمت سلاطین کناره گرفت

از اشعار انوری به وضوح می‌توان به سنی بودن وی پی برد چنانکه در یکی از قصیده‌هایش چنین گفته است: نه در خلافت بوبکر دم زنم به خلاف..نه در امامت فاروق در مجال نطق …نه در نشستن عثمان چو رافضی بدگوی… نه در شجاعت حیدر چو خارجی احمق

انوری ابیوردی در سال ۵۷۵ هجری قمری برابر با ۱۱۸۹ میلادی در تبریز و گفته شده در بلخ چشم از این دنیا فرو بست

دیوان انوری، قریب به پانزده هزار بیت می‌باشد. و اشعار فکاهی و هزل وی عمدتاً در قالب قطعه می‌باشند همچنین او دو اثر دیگر بنام‌های البشارات فی شرح الاشارات و رساله‌ای در عروض و قوافی از خود بجای گذارده‌است

دیوان شعرهایش را ابتدا سعید نفیسی و سپس محمدتقی مدرس رضوی تصحیح کرده‌اند

او آثاری در سایر قالب‌های ادبی نظیر قصیده، قطعه، ترجیع‌بند و تک‌بیت به زبان فارسی و عربی نیز دارد

انوری چنان‌که از اشعارش و همچنین تصریح تذکره نویسان بر می‌آید در انتهای زندگی از شعرگویی و هزل سرایی و هجو گویی توبه نموده‌است